Bir zeytinlik, bir aile, her yıl yeniden

2002'de bir yüzey araştırması ekibi, Soğukoluk'un Karıncalıkaya mevkiinde kayaya oyulmuş bir Karya tipi mezar buldu. Mezarın altındaki üç satırlık Roma dönemi yazıt, sahibinin bir agrophylaks, yani bir tarla bekçisi olduğunu söylüyordu. Bu görevli büyük olasılıkla köyün ekili topraklarını ve ürününü korumakla sorumluydu. Araştırmacılara göre bu unvan Anadolu'da ilk kez bu yazıtta görülüyor.

Köyün sınırları içinde yalnızca bu yazıt yok. Kocaasar'da bir kale, eteğinde bir yerleşim ve Karya tipi mezarlar; Emirler mevkiinde ise MS 4. ve 5. yüzyıla ait çanak çömlek bulunmuş. Bu topraklar yüzyıllardır işleniyor ve korunuyor.

Zeytin de bu hikâyenin bir parçası. 1844–45 vergi kayıtlarına göre Çine köylerindeki hanelerin %81,6'sı zeytincilikle geçiniyordu. 1891'de Aydın sancağındaki 104 yağhanenin 25'i Çine'deydi. Bugün Çine, yaklaşık 2,27 milyon ağaçla Aydın'da en çok zeytin ağacı olan ilçe. Soğukoluk ise 5.000 dekarı aşan zeytinliği ve bunun 1.500 dekardan fazlasında yapılan organik üretimle ilçenin önde gelen zeytin köylerinden biri.

Hasat bitince ağaçlar yörede imar denen budama ve bakım dönemine girer. Biz de her yıl aynı döngüyü yaşıyoruz. İki bin yıl önceki tarla bekçisi gibi, bu toprakların ve ürününün bekçisiyiz.

Bölgenin yağı olan Aydın Memecik zeytinyağı, 2020'de Türkiye'de coğrafi işaret olarak tescil edildi; tescilde belirgin acılığı ve yakıcılığıyla tanımlanıyor.