Yüzyıllık bir zeytin ilçesi
1844–45 tarihli temettuat defterlerine göre Çine'ye bağlı köylerdeki hanelerin %81,6'sı zeytincilikle uğraşıyor, arazilerin %96,7'sinde zeytin yetiştiriliyordu. 1891 Aydın Vilayet Salnamesi'ne göre Aydın sancağındaki 104 yağhanenin 25'i Çine'deydi.
Bugün de Çine, Aydın Ticaret Borsası'nın 2024 raporuna göre yaklaşık 2,27 milyon ağaçla ildeki zeytin ağaçlarının %11,5'ine sahip ve bu alanda ilk sırada.
Dağ köyleri ve organik zeytin
2014 verilerine göre Çine'de yaklaşık 20 köyde 1.000 dekarın üzerinde organik zeytin üretimi yapılıyordu. Araştırmaya göre tamamı dağlık alanlarda bulunan bu köylerin en önemli geçim kaynağı zeytin. Hasat bittikten sonra ağaçların budama ve bakım dönemine yörede "imar" denir.
Zeytin, Çine'nin Gökbel Dağı yamaçlarında özellikle yaygındır. Çine'nin bir diğer coğrafi işaretli lezzeti olan Çine köftesinin tescil belgesi de bu yamaçlardaki zeytinliklerden söz eder.
Soğukoluk: bizim köyümüz
Zeytinliğimiz, Çine'nin dağlık zeytin köylerinden Soğukoluk'ta. 2014 kayıtlarına göre köyde 5.043 dekar zeytinlik vardı ve bunun 1.500 dekardan fazlasında organik üretim yapılıyordu.
Köyde bulunan Roma dönemi bir mezar yazıtı, Anadolu'da bilinen ilk "tarla bekçisi"nden (agrophylaks) söz eder. Bu toprakların yüzyıllardır işlendiğini ve korunduğunu gösteren güzel bir iz.
Sık sorulanlar
Çine zeytinyağı neden bilinir?
Çine, Aydın'da en çok zeytin ağacına sahip ilçedir ve zeytincilik yüzyıllardır ilçenin ana geçim kaynağıdır. Bölgede ağırlıklı olarak Memecik çeşidinden natürel sızma yağ üretilir.
Çine'de hangi zeytin yetişir?
Çine'de ağırlıklı olarak Ege'nin yerli yağlık çeşidi Memecik yetiştirilir.
Soğukoluk nerede?
Soğukoluk, Aydın'ın Çine ilçesine bağlı, zeytinlikleriyle bilinen bir dağ köyüdür (bugün mahalle statüsünde).
Yazan: Tuğra, Aydın Zeytinyağı · Son güncelleme:
Kaynaklar
- Aydın Ticaret Borsası 2024 sektör raporu: Aydın'ın zeytin ağacı haritası (Ses Gazetesi)
- Deniz, M. & Ayaydın, N. (2014). Çine ilçesinde zeytin yetiştiriciliği (DergiPark)
- Türk Patent ve Marka Kurumu: Çine Köftesi coğrafi işaret belgesi (no. 397, 2018)
- Dönmez-Öztürk, F. (2012). Epitaph of the Agrophylax Synekdemos. Gephyra 9
